Hành trình hơn nửa thế kỷ giữ gìn tinh hoa nước mắm Việt
Giữa vô vàn thương hiệu nước mắm trên thị trường, Nước Mắm Trần Văn Hưởng là cái tên hiếm hoi gắn liền với lịch sử nghiên cứu, sản xuất và bảo tồn phương pháp ủ chượp truyền thống chuẩn Việt Nam. Không chỉ là sản phẩm dân dã quen thuộc trong mỗi gian bếp, nước mắm sạch Trần Văn Hưởng còn là đề tài khoa học cấp Nhà nước từ năm 1973, khẳng định giá trị văn hóa – ẩm thực – khoa học của nghề làm mắm Việt.
Nước mắm sạch – định nghĩa vượt ra ngoài khái niệm “an toàn thực phẩm”
Từ những năm 1970, khi ngành thực phẩm Việt Nam còn sơ khai, khái niệm “nước mắm sạch” hầu như chưa xuất hiện.
Thế nhưng, ông Trần Văn Hưởng, người con xứ Cà Ná (Ninh Thuận), đã sớm nhận ra rằng: để bảo tồn giá trị truyền thống, nước mắm phải đảm bảo tinh khiết, không pha trộn, không chất bảo quản, không hương liệu nhân tạo.
Chính vì vậy, ông đã cùng các nhà nghiên cứu hợp tác triển khai đề tài cấp Nhà nước năm 1973, với mục tiêu:
- Chuẩn hóa quy trình ủ chượp tự nhiên bằng cá cơm than và muối biển tinh khiết.
- Nghiên cứu tỉ lệ muối – cá – thời gian ủ tối ưu để đạt độ đạm tự nhiên cao mà vẫn giữ hương vị dịu ngọt.
- Xây dựng mô hình nước mắm sạch, đạt chuẩn vệ sinh nhưng vẫn đậm hồn Việt.
Kết quả nghiên cứu đã trở thành nền tảng cho công thức nước mắm Trần Văn Hưởng mà đến nay vẫn được giữ nguyên, trở thành “di sản ẩm thực sống” của vùng Cà Ná – Ninh Thuận.
Quy trình ủ chượp chuẩn khoa học – kế thừa từ đề tài năm 1973
Điểm đặc biệt của nước mắm sạch Trần Văn Hưởng nằm ở quy trình sản xuất được đúc kết và duy trì liên tục hơn 50 năm, dựa trên cơ sở khoa học nhưng vẫn trung thành với phương pháp thủ công.
Bước 1: Chọn cá cơm than tươi nguyên con
Cá cơm được đánh bắt trong ngày từ vùng biển Cà Ná – nơi có độ mặn và nhiệt độ lý tưởng. Cá được rửa sơ bằng nước biển, không qua bất kỳ công đoạn tẩy trắng hay bảo quản hóa học nào.
Bước 2: Ủ muối biển tinh khiết
Loại muối dùng phải là muối hột phơi 18 tháng, loại bỏ tạp chất, giúp vị mắm không gắt, không đắng.
Tỷ lệ phối trộn giữa cá và muối là 3:1, công thức được nghiên cứu và công nhận trong đề tài Nhà nước 1973.
Bước 3: Ủ chượp tự nhiên 18–24 tháng
Quá trình ủ diễn ra trong thùng inox ngoài trời hoặc thùng gỗ lớn, nhờ ánh nắng, gió và men tự nhiên trong cá tạo nên quá trình lên men enzym – chính là nguồn gốc của đạm amin tự nhiên quý giá.
Bước 4: Chắt lọc giọt mắm cốt đầu tiên
Sau hơn 12 tháng, mắm bắt đầu cho ra những giọt mắm cốt đầu tiên, trong vắt, sánh mịn và có màu nâu cánh gián đặc trưng.
Đây chính là tinh túy của cả quá trình ủ chượp – nước mắm cốt cô đặc.
Từ phòng thí nghiệm đến bữa cơm Việt
Khi đề tài nước mắm sạch được nghiệm thu, sản phẩm Trần Văn Hưởng đã nhanh chóng được đưa vào ứng dụng thực tế và trở thành nước mắm tiêu chuẩn mẫu cho nhiều cơ sở nghiên cứu sau này.
Điều này thể hiện ở ba giá trị nổi bật:
- Độ đạm Amin cao tự nhiên: trung bình 40–48 độ đạm, hoàn toàn từ protein cá cơm phân giải.
- Không chứa hóa chất bảo quản: nhờ quá trình ủ muối lâu năm, nước mắm tự sinh tính kháng khuẩn tự nhiên.
- Giữ trọn hương vị truyền thống: mặn đầu lưỡi, ngọt hậu vị – đặc trưng của mắm Cà Ná nguyên chất.
Nước mắm Trần Văn Hưởng đã góp phần định hình khái niệm “nước mắm sạch – nước mắm thật”, trước khi thị trường có những tiêu chuẩn công nghiệp về an toàn thực phẩm.
Giá trị dinh dưỡng được khoa học công nhận
Theo kết quả phân tích của Viện Công nghệ Thực phẩm Việt Nam, nước mắm Trần Văn Hưởng chứa hơn 17 loại axit amin thiết yếu, trong đó có glutamic acid, lysine và leucine – những hợp chất giúp:
- Kích thích vị giác, giúp ăn ngon miệng.
- Hỗ trợ tiêu hóa và hấp thu protein.
- Cung cấp năng lượng và phục hồi sức khỏe.
Chính sự tự nhiên, nguyên chất và không pha loãng đã giúp sản phẩm duy trì chất lượng ổn định qua nhiều thế hệ.
Tự hào di sản – tiếp nối giá trị truyền thống
Trải qua hơn 50 năm kể từ đề tài cấp Nhà nước 1973, nước mắm Trần Văn Hưởng không chỉ là một thương hiệu, mà còn là biểu tượng của nghề làm mắm Việt Nam.
Ngày nay, sản phẩm vẫn được sản xuất tại Cà Ná, nhưng hệ thống phân phối đã mở rộng ra toàn quốc, đặc biệt là Đại lý TP.HCM:
📍 943/20 Quang Trung, Phường 14, Quận Gò Vấp, TP.HCM
📞 0936.026.177
🌐 https://nuocmamtranvanhuong.com.vn
Giọt mắm của niềm tin và tự hào dân tộc
Từ một đề tài khoa học năm 1973, nước mắm Trần Văn Hưởng đã trở thành thương hiệu quốc gia gắn liền với hình ảnh làng nghề truyền thống Việt.
Mỗi giọt mắm không chỉ là gia vị, mà là kết tinh của kiến thức – lao động – và niềm đam mê gìn giữ bản sắc dân tộc.
Khi lựa chọn Nước Mắm Sạch Trần Văn Hưởng, bạn không chỉ chọn hương vị mắm thật, mà còn đang cùng gìn giữ một di sản Việt Nam bền vững qua thời gian.

